ترامپ و اعلام تاریخ انقضای ملک سلمان | پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

شما اینجا هستید

ترامپ و اعلام تاریخ انقضای ملک سلمان

 

بی‌گمان شنبه تا سه‌شنبه هفتۀ قبل (7 تا 10 مهر 1397) تلخ‌ترین روزهای زندگی پادشاه سعودی بوده است. شاه سعودی طی این چهار روز نه‌تنها به شکلی تاریخی از سوی ترامپ مکرر تحقیر شد بلکه ماندگاری‌اش در قدرت را با سؤالاتی جدی مواجه است.

 

ملک سلمان همچون اسلاف خود از ابتدای پادشاهی به‌خوبی می‌دانست که نه صلاحیت رهبری جهان اسلام را چنان که مدعی است دارد و نه حتی از قابلیت حکمرانی بر مملکت سعودی برخوردار است لذا پیش و بیش از هر چیز برای تحقق رؤیای اول و استمرار آرزوی محقق‌شدۀ دوم، دست به دامان آمریکا شد و البته در دورۀ ترامپ ارادت و اطاعتش را تشدید کرد.

سلمان در شرایط جدید خود را متحد استراتژیک ترامپ می‌خواند، از او برای غلبه بر مخالفان داخلی‌اش پشت گرمی طلب می‌کرد و بلاخره تضمین بقای خود در پادشاهی و جلوس فرزندش بر تخت ولیعهدی را با صرف دلارهای حاصل از نفت و توریسم زیارتی ضمانت می‌بخشید. سلمان به قدری به راهکاری که برای رسیدن به هدفش انتخاب کرده بود اطمینان داشت که حتی وقتی خود و کشورش از سوی ترامپ به «گاوی شیرده» تشبیه شد آن را نشنیده گرفت و رسانه‌هایش این توهین تاریخی را دارای مصرف انتخاباتی برای ترامپ معرفی کردند و آن را نادیده گرفتند.

زمانی‌که ترامپ سعودی را «گاو شیرده» خطاب کرد، بن سلمان فقط کوشید با توجیه انتخاباتی بودن کلام ترامپ از مفهوم این کلام غفلت کند. مفهوم کلام ترامپ آن بود که گاو شیرده سعودی تا زمانی که شیر می‌دهد باید آن را دوشید و هنگامی که زمان شیردهی پایان یافت می‌توان سر گاو را برید. با توجه به بمب باران سلمان از سوی ترامپ و واکنش بسیار ضعیف ولیعهد به این مسأله در پاسخ به بلومبرگ آنگاه که کلام ترامپ را فقط غیردقیق خواند، سؤال این است که آیا اینک زمان سر بریدن ملک سلمان در مسلخ ترامپ فرا رسیده است؟ شواهد و قراین این روزها نشان می‌دهد اگر حتی زمان سر بریدن سعودی از نگاه ترامپ فرا نرسیده باشد زمان سر بریدن ملک سلمان و اعلام تاریخ انقضای حکومت سلمانی نزدیک شده است. دو نکته به نظر می‌تواند در فهم کلام ترامپ و تحقیر سلمان مورد توجه قرار گیرد.

اول آنکه ترامپ تنها در خلال چهار روز یعنی از شنبه تا سه شنبه هفتۀ پیش (7 تا 10 مهر 1397) دوبار مراتب نارضایتی خود از عملکرد دستگاه سعودی را به شکلی رسمی اعلام کرد. در اولین اعلام در شنبه گذشته ترامپ گفت به پادشاه سعودی گفته است بدون حمایت واشینگتن حتی دو هفته هم قادر نخواهید بود در قدرت بمانید و البته این گفته را به فاصلۀ چهار روز تکمیل کرد و گفت پادشاه سعودی چندین تریلیون دلار دارد و بدون ایالات متحده هیچ‌کس نمی‌داند چه بر سر سعودی می‌آید.

تأملی در کلام ترامپ به‌ویژه تمرکز او بر دو هفته‌ای بودن حکومت سلمان در صورت عدم حمایت ترامپ در واقع نه یک هشدار بلکه تهدیدی است که در صورت عدم تلاش سلمان جهت تحقق خواست‌های آمریکا از این قابلیت برخوردار است که به طرفه العینی عملیاتی شود. شخص سلمان بهتر از هر کسی می‌داند که هم این تهدید جدی است و هم آمریکا و ترامپ بیشترین اطلاعات و ارزیابی‌ها را از نقاط ضعف و شکنندگی‌های امنیتی عربستان دارند و البته در صورت نیاز در استفاده از آن درنگ نمی‌کنند.

دوم ترامپ در پروژۀ ولیعهدکردن بن سلمان و کنار زدن «محمد بن نایف آل سعود»، حمایتی اساسی از سلمان و پسرش کرد و در ادامه در خاموش‌کردن و مرعوب نمودن همۀ مخالفین داخلی اعم از شاهزادگان مدعی و مخالفان مدنی سنگ تمام گذاشت و بلاخره به تأیید اقدامات موسوم به اصلاحات بن سلمان پرداخت او همچنین سلمان و فرزندش را در عرصۀ سیاست منطقه‌ای سعودی و به‌ویژه جنگ یمن تنها نگذاشت. در چنین شرایطی بدیهی است حداقل انتظار ترامپ از سلمان در تأمین بازار نفت بدون حضور ایران نباید با کلمه «نمی شود» یا نمی‌توانیم سلمان پاسخ داده شود. بدیهی است شاهزادگان سعودی مدعی قدرت همچون گرگان زخم خورده مترصد فرصت در شرایط ناکامی سلمان در تحقق رؤیاهای ترامپ اولین متحدان وی خواهند بود. از اولین روزهای کلید خوردن پروژۀ «سلمانیزه کردن» مشخص بود که آمریکا مخالفان این پروژه را همچنان در جعبۀ سعودی گزینه‌هایش حفظ خواهد کرد سلمان احتمالاً وقت چندانی تا رسیدن به پایان خط سلطنت نداشته باشد چرا که بالابردن سطح تولید نفت مبتنی بر میل ترامپ خطر فروپاشی اقتصادی عربستان را تشدید می‌کند و سرباز زدن از دستور ترامپ پروژۀ خداحافظی در ظرف زمانی دو هفته را جلو می‌اندازد. این روزها یارگیری منطقه‌ای او برای برون رفت از این بحران در ایستگاه کویت متوقف مانده و قیمت نفت در اوپک به بالاترین سطح خود در ماه‌های آینده رسیده و بلاخره ناکامی پروژۀ تحریم ایران توسط آمریکا از هر سو با این معادله پیوند خورده است. احتمالاً سلمان این روزها بیشتر به این می‌اندیشد که چگونه تاریخ انقضای سلطنتش اعلام می‌شود؟ و آیا رؤیای سلمانیزاسیون سعودی هم مشمول نگاه ترامپ خواهد بود؟

منبع تحلیل: شبکۀ العالم فارسی

ترامپ و اعلام تاریخ انقضای ملک سلمان

49