راهبردِ موشکیِ ترامپ برای مقابله با قدرت چین | پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

شما اینجا هستید

راهبردِ موشکیِ ترامپ برای مقابله با قدرت چین

تحلیلگران اعتقاد دارند که خروجِ آمریکا از پیمانِ موشک‌های میانبرد و اعلامِ خبرِ استقرارِ موشک‌های این کشور در آسیا حکایت از آن دارد که کاخ سفید به شدت از قدرتِ رو به رشدِ پکن هراس دارد به همین دلیل یک استراتژیِ بازدارنده را در مقابلِ پکن در پیش گرفته است

 

در هفتۀ اخیر (هفتۀ سوم مرداد 1398) دولتِ آمریکا خبرهایِ گوناگونی را در موردِ تسلیحات موشکی مخابره کرد که بخشی از آن‌ها به قارۀ آسیا مربوط می‌شد. پس از آنکه «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا خروج آمریکا از پیمانِ موشکی با اتحاد جماهیر شوروی را به صورتِ رسمی اعلام کرد، کاخ سفید دو موضوعِ مهم را در این حوزه منتشر ساخت. گذشته از اظهارنظرِ ترامپ در موردِ آزمایش‌هایِ موشکیِ اخیر کرۀ شمالی که برای کشورهایِ منطقه دارای اهمیت است، نکتۀ مهم‌تر تصمیمِ کاخ سفید برایِ استقرارِ سریعِ موشک‌هایِ میانبردِ آمریکا در بخش‌های مختلف آسیا بود که «مارک اسپر»، وزیر دفاع آمریکا در استرالیا آن را رسانه‌ای کرد.

بسیاری از تحلیلگران و رسانه‌ها اگرچه هدفِ اصلی و راهبردیِ ایالات متحده را مقابله با قدرتِ روز افزون چین و ارسالِ پیام برای مسکو ارزیابی می‌کنند اما نسبت به پیامدهایِ خطرناکِ این سیاست هشدار می‌دهند. نکتۀ مهم و کلیدی، اما آن است که اعلامِ تمایلِ آمریکا برای انجامِ چنین اقدامی درست پس از

خروجِ واشنگتن از پیمانِ منع موشک‌هایِ هسته‌ایِ میانبرد با مسکو رسانه‌ای شد. یک روز پس از فروپاشیِ این پیمان، رئیس‌جمهوریِ آمریکا از امضایِ پیمان موشکیِ جدید با روسیه و چین هم سخن گفت.

پیمانِ منعِ تولید و آزمایشِ موشک‌‌هایِ هسته‌ایِ کوتاه‌ برد و میانبرد، در سال ۱۹۸۷، میان «رونالد ریگان» رئیس‌‌جمهور وقت آمریکا و «میخائیل گورباچف» رهبر اتحاد جماهیر شوروی به امضاء رسید. در این پیمان دو طرف متعهد شدند از توسعه، تولید و بکارگیریِ موشک‌هایِ با بردِ بین ۵۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر خودداری کنند. بازرسیِ 10 ساله از پایگاه‌هایِ موشکی و نابودیِ تدریجیِ بخشی از موشک‌ها و تعیینِ تعداد مشخصی از آن‌ها برای هر یک از دو کشور ازجمله مفادِ این پیمان بود که در سال‌هایِ گذشته به اجرا در آمدند.

اگرچه هنوز از محلِ استقرار این سامانه‌های موشکی با بردِ متوسط خبری فاش نشده است اما دولت ترامپ به اندازه‌ای در انجامِ این امر عجله دارد که اعلام کرده است در یک یا دو ماه آینده این فرایند را آغاز می‌کند. اسپر معتقد است کاخ سفید پس از خروجِ رسمی از پیمانِ موشکی با مسکو آزاد است که هر تصمیمی را در موردِ استقرارِ موشک‌های خود اتخاذ کند. وی تصریح کرد چین هم باید با این موضوع کنار بیاید زیرا به باورِ پنتاگون زرادخانۀ تسلیحاتی پکن مملو از سلاح‌های غیرمجاز است بنابراین پکن نباید از تصمیم واشنگتن متعجب شود.

ژاپن مهمترین گزینه برای میزبانی از موشک‌هایِ آمریکایی

به اعتقادِ کارشناسان هدفِ آمریکا هرچه باشد در صورتِ کنترل نشدنِ شرایط این فرایند به تشدیدِ مسابقۀ تسلیحاتی و افزایشِ نگرانی‌ها در جهان منجر می‌شود.

با این حال تحلیلگران اعتقاد دارند کاخ سفید با اعلامِ این خبر تلاش می‌کند تا چین را در زمینۀ دستیابی به یک توافق و شفافیتِ تسلیحاتی علاقه‌مند سازد. احساسِ تهدید از سوی چین حتی ممکن است در آینده هندوستان را هم برایِ پیوستن به یک پیمانِ مشترک در کنارِ روسیه و آمریکا ترغیب کند. مقام‌های آمریکایی معتقد هستند این سه کشور به ویژه روسیه و چین ظرفیت‌هایِ عظیمی از تسلیحاتِ ممنوعه را در اختیار گرفته‌اند؛ واشنگتن مدعی است مسکو به پیمان‌هایِ موشکی عمل نکرده است و پکن هم مخفیانه توانِ تسلیحاتِ هسته‌ای و موشکی خود را به شدت ارتقا بخشیده است. بر همین مبنا است که خبرگزاری فرانسه یکی از دلایلِ خروج آمریکا از پیمانِ منع موشک‌‌هایِ هسته‌‌ایِ میانبرد را حضور نداشتنِ چین در آن دانست زیرا پکن از ظرفیت‌هایِ محدودکنندۀ این توافق برایِ دیگر قدرت‌ها استفاده می‌کند. آمریکا در چند سال اخیر همواره روسیه را هم به نقضِ این پیمانِ موشکی متهم کرده است.

این موضوعی است که رسانه‌ها در آمریکا و چین هم به آن اشاره می‌کنند. روزنامۀ «نیویورک تایمز» در گزارشی پایانِ پیمانِ موشکیِ عصر جنگ سرد را با هدفِ مقابله با چین توصیف کرد و افزود: «مقام‌های دولت ترامپ مدعی هستند که توافقِ منعِ موشک‌هایِ هسته‌ای میانبرد دستِ آن‌ها را برایِ مقابله با چین

بسته بود. از طرفِ دیگر روسیه نیز پیمان را به درستی رعایت نمی‌کرد پس کاخ سفید لزومی ندید که در این توافق باقی بماند.»

تصمیماتِ اخیرِ موشکی در کنارِ جنگ تجاری که ترامپ با چین به راه انداخته است نشان از جدیتِ واشنگتن برای اتخاذِ یک استراتژیِ بازدارنده در مقابلِ پکن، به عنوانِ مهمترین کشورِ تهدیدکنندۀ جایگاه آمریکا دارد.

با هر تحلیلی که به این تصمیمِ آمریکا نگریسته شود مرگِ این پیمان به هراس در موردِ تشدیدِ مسابقۀ تسلیحاتی دامن زده است. بنا بر تحلیلِ این روزنامۀ آمریکایی، هدفِ این سخن ترامپ که توافقِ موشکی جدیدی باید امضاء شود به طورِ قطع رقیب دیرینه یعنی مسکو نیست، بلکه مخاطب آن چین است که با توسعۀ سریعِ نظامی خود، از نظر آمریکا به رقیبی به مراتب مهمتر از روسیه تبدیل شده است. کارشناسان آمریکایی اعتقاد دارند در زمانِ امضای توافق موشکی در سال 1987 تواناییِ موشکیِ چین در سطح بسیار پایین و غیر قابل محاسبه‌ای قرار داشت اما اکنون شرایط این کشور به شدت تغییر کرده است.

پکن نیز از این موضوع اطلاع دارد که هدفِ اصلیِ تصمیماتِ اخیر کاخ سفید مقابله با چین است. روزنامۀ چینی «South China Morning Post» آورده است: «واشنگتن اکنون برای مقابله با پکن احساسِ آزادیِ عمل می‌کند زیرا مقام‌هایِ کاخ سفید اعتقاد دارند هم ایالات متحده و هم چین دیگر امضاءکنندۀ این پیمانِ محدودیت‌ساز محسوب نمی‌شوند.»

واکنش مسکو به این اقدامِ واشنگتن در کنارِ نزدیک شدن به پایان دورۀ توافقِ موشکی «استارت جدید» در سال 2021، هراس از تشدیدِ مسابقۀ تسلیحاتی را دو چندان کرده است.

گزارشِ روزنامۀ نیویورک تایمز آورده است که اروپا تمایلی به میزبانی از موشک‌هایِ آمریکایی ندارد بنابراین کاخ سفید به دنبالِ مکان‌های تازه است. به اعتقادِ «گری سیمور»، مدیرِ مرکز مطالعاتی دانشگاه برندیس و از کارشناسانِ برجستۀ تسلیحاتِ هسته‌ای در دولت‌هایِ پیشینِ آمریکا، مهم‌ترین مکان‌هایی که آمریکا برایِ استقرارِ موشک‌های خود در نظر گرفته دو کشورِ کرۀ جنوبی و ژاپن است که می‌تواند از آن مناطق بر چین احاطۀ خوبی داشته باشد.

کارشناسان با بررسیِ همۀ شرایط و به دلیلِ تنشِ واشنگتن با پیونگ یانگ، ژاپن را اصلی‌ترین گزینه برایِ میزبانی از موشک‌های واشنگتن می‌دانند.

توضیح:

«گزارشات و تحلیل­های راهبردی ارائه شده از منابع معتبر داخلی و خارجی صرفاً برای آشنایی و تنویر افکار نخبگان و مدیران راهبردی کشور با تحلیل­های راهبردی روزآمد بوده و لزوماً منطبق با دیدگاه­ها و نظرات دانشگاه عالی دفاع ملی نمی­باشد.»

منبع تحلیل: ایرنا

Intermediate Nuclear Forces agreement

راهبردِ موشکیِ ترامپ برای مقابله با قدرت چین

49