نحوه تعیین دقیق سمت قبله در روز چهارشنبه (۲۵ تیر ماه ۱۳۹۹)

۰۳ تیر ۱۳۹۹ | ۱۲:۲۳ کد : ۹۲۱ اطلاعیه های مهم
تعداد بازدید:۲۴۹
نحوه تعیین دقیق سمت قبله در روز چهارشنبه (۲۵ تیر ماه ۱۳۹۹)

از دیرباز تعیین دقیق جهت قبله مورد توجه مسلمانان بوده و شناسایی آن برایِ انجام برخی اعمال مذهبی یک نیاز اساسی محسوب می‌شود. تعیین جهت قبله یکی از مسائلِ اصلیِ منجمین دوران طلایی اسلام بود که نیاز به جهت‌یابی و ریاضیات داشت. دانشمندان اسلامی جهت‌یابی قبله را از هر نقطه بر روی سطح کره زمین بررسی کردند که از جمله آن دانشمندان می‌توان به خوارزمی، ابوالوفا بوزجانی، ابوریحان بیرونی، خواجه نصیرالدین طوسی، ابوالنصرمنصور و ابوالعباس نیریزی اشاره کرد.

روش ساده‏ای برای اینکار وجود دارد که در سال چند بار می‏شود بوسیله آن جهت دقیق قبله را تعیین نمود. در اوقاتی از سال (معمولاً دو بار) زاویه میل ( Declination ) خورشید (که عبارتست از زاویه کروی ارتفاع مرکز خورشید از خط فرضی استوای سماوی) با عرض جغرافیایی خانه کعبه یکی شده و هنگام اذان ظهر به وقتِ مکه مکرمه، خورشید دقیقاً بالای کعبه قرار می گیرد و خانه خدا در این زمان سایه‌ای نخواهد داشت.

شهر مکه از جمله نقاطی بر روی زمین است که در میان دو مدارِ رأس سرطان و رأس جدی واقع شده است. رأس سرطان و تمام نقاطِ زمین که در بین این دو مدار و عمدتاً خطِ استوا قرار دارند دست کم در دو روز از سال، خورشید در لحظه ظهر شرعی در نقطه سمت الرأس ناظرِ آن‌ها یعنی وسط آسمان قرار می‌گیرد. خورشید پیش از رسیدن به نقطه انقلاب تابستانی (انقلاب تابستانی وقتی رخ می‌دهد که خورشید به نقطه‌ای می‌رسد که بیشترین زاویه را با افق دارد) در ۷ خرداد و لحظه ظهر شرعی در خانه کعبه عمود می‌تابد. همچنین این اتفاق پس از عبورِ خورشید از انقلاب تابستانی که در ۳۱ خرداد یا یکم تیر هر سال رخ می‌دهد، در ۲۵ تیر بار دیگر برایِ شهر مکه تکرار می‌شود.

این رخداد نجومی برای دومین بار در روز و بیست و پنجم تیر ماه ساعت ۱۳:۵۷ به وقت کشورمان (۹:۲۷ دقیقه به وقت گرینویچ) رخ می دهد و برای تعیین دقیق جهت قبله صرفاً با روشی ساده و بدون انجام محاسبات علمی، کافی است که خلاف سایه یک شاخص عمود بر زمین را علامتگذاری نمود که می شود سمت کعبه.

برای اینکار لازم است از شاخص استفاده کنیم. شاخص می‏تواند یک قطعه چوب صاف یا خط‏کشی باشد که عمود بر زمین قرار می دهیم. به این ترتیب که در زمان گفته شده شاخص را عمود روی زمین می‌گذاریم و اگر در راستایِ سایه شاخص رو به خورشید قرار بگیریم، دقیقاً رو به قبله خواهیم بود. به عبارت دیگر، جهت دقیق قبله، خلاف سایه شاخص است که روی زمین مشاهده می شود.

تصویر بالا راهنمای نحوه اقدام برای تعیین جهت قبله بوسیله شاخص می باشد.

‌‌‌‌‌

کلید واژه ها: قبله


( ۱ )

نظر شما :